Do kogo iść, jeżeli cierpię na ataki paniki?

Do jakiego specjalisty zgłosić się przy atakach paniki?

Czy ataki paniki to „tylko stres”, czy już problem zdrowotny?

Ataki paniki nie są „fanaberią” ani oznaką słabości.
Z perspektywy psychologii są one reakcją układu nerwowego, który utkwił w trybie ciągłego zagrożenia.

Badania pokazują, że zaburzenia lękowe – w tym zaburzenie paniczne – bardzo dobrze reagują na odpowiednio dobraną terapię, zwłaszcza poznawczo-behawioralną (CBT) .

To ważne, bo oznacza jedno: nie musisz się z tym męczyć latami.

Psycholog – pierwszy i najczęstszy wybór

Jeżeli doświadczasz ataków paniki, psycholog (najlepiej terapeuta CBT) jest bardzo często najlepszym pierwszym krokiem.

W terapii:

  • uczysz się rozumieć, dlaczego Twoje ciało reaguje paniką,

  • przestajesz bać się samych objawów,

  • pracujesz z myślami, które napędzają lęk,

  • stopniowo odzyskujesz poczucie kontroli.

Meta-analizy obejmujące setki badań pokazują, że CBT ma bardzo silne wsparcie naukowe w leczeniu zaburzeń lękowych i panicznych, często skuteczniejsze długoterminowo niż same leki.

Psychiatra – kiedy warto go włączyć?

Psychiatra jest lekarzem i zajmuje się farmakoterapią.

To nie oznacza „porażki” ani „ciężkiego przypadku”.

Warto rozważyć wizytę u psychiatry, gdy:

  • ataki paniki są bardzo częste i paraliżujące,

  • lęk uniemożliwia normalne funkcjonowanie (praca, wyjście z domu, sen),

  • objawy są tak silne, że trudno w ogóle rozpocząć terapię.

Badania pokazują, że połączenie terapii CBT z farmakoterapią bywa skuteczniejsze niż sama terapia – zwłaszcza na początku leczenia.

A do kogo NIE iść w pierwszej kolejności?

Czy lekarz rodzinny wystarczy?

Lekarz rodzinny może:

  • wykluczyć przyczyny somatyczne (np. problemy z tarczycą),

  • skierować dalej.

Ale nie jest specjalistą od leczenia zaburzeń lękowych.

Jeśli słyszysz tylko „proszę się mniej stresować” – to znak, że potrzebujesz bardziej specjalistycznej pomocy.

Czy ataki paniki „same miną”?

Czasem objawy falują, ale badania jasno pokazują, że nieleczone zaburzenia paniczne mają tendencję do utrwalania się i rozszerzania na kolejne obszary życia (unikanie, lęk antycypacyjny, agorafobia) .

To nie jest kwestia silnej woli.

To kwestia układu nerwowego, który potrzebuje regulacji.

Q&A – najczęstsze pytania

Czy atak paniki oznacza chorobę psychiczną?
Nie. To zaburzenie lękowe, które ma bardzo dobre rokowania.

Czy terapia naprawdę działa na ataki paniki?
Tak – CBT jest jedną z najlepiej przebadanych metod leczenia lęku.

Czy muszę brać leki?
Nie zawsze. Dla wielu osób sama terapia jest wystarczająca.

Jak długo trwa leczenie ataków paniki?
Pierwsze efekty często pojawiają się w ciągu kilku–kilkunastu tygodni.

Czy ataki paniki mogą wracać?
Tak, ale odpowiednia praca uczy, jak je zatrzymać zanim się rozkręcą.

Podsumowanie

Ataki paniki nie są Twoją winą ani oznaką słabości.

Najlepszym pierwszym krokiem jest psycholog – szczególnie pracujący w nurcie CBT, a w cięższych przypadkach także psychiatra.

Badania jasno pokazują, że to problem, z którym można skutecznie pracować i odzyskać normalne życie.

Źródła

  1. Hofmann, S. G., Asnaani, A., Vonk, I. J. J., Sawyer, A. T., & Fang, A. (2012)
    The efficacy of cognitive behavioral therapy: A review of meta-analyses

  2. Hofmann, S. G., & Smits, J. A. J. (2008)
    Cognitive-behavioral therapy for adult anxiety disorders: A meta-analysis of randomized placebo-controlled trials